Wie wil er nog de gemeenteraad in? Snel vertrek zet Meppeler partijen aan het denken

Met het vertrek van raadsleden Gerrie Kartal-de Leeuw (D66) en Maarten van Oosten (VVD) komt er al na een halfjaar een einde aan twee zittende raadsleden. De vertrekken roepen vragen op over de combinatie van raadswerk, een fulltimebaan en privéleven én over de vraag of politieke partijen hierdoor voldoende nieuwe mensen kunnen vinden. Wij vroegen het fractievoorzitters Bert Robbe en Haralt Lucas van beide partijen.

“Tijd is voor heel veel mensen geen vanzelfsprekendheid”, zegt D66-fractievoorzitter Bert Robbe. Het vertrek van Kartal-de Leeuw kwam voor Robbe niet volledig onverwacht. Vanaf het begin was duidelijk dat zij zich flink moest inwerken in de politieke materie. Tegelijkertijd vroegen haar werk en gezin veel tijd.

“In het begin overschat je je eigen mogelijkheden of onderschat je datgene waarvoor je aan het werk moet”, zegt Robbe. “Ze is met volle overtuiging begonnen, maar de werkelijkheid heeft haar ingehaald. Dan moet je keuzes maken.”

Vertrek bij de VVD
Ook bij de VVD vertrekt een raadslid al vroeg in de nieuwe raadsperiode. Maarten van Oosten legt zijn functie per direct neer. “Met goede intenties heeft hij zich verkiesbaar gesteld. Iemand die als ondernemer natuurlijk veel weet, hoort en ziet.”

“Het is uiteindelijk voor hem te veel. De combinatie van ondernemerschap, gezin en raadslidmaatschap”, vervolgt Lucas. “Maar zo’n snel vertrek wil je natuurlijk liever niet. Als persoon, fractie en raad niet.”

Moeilijk om mensen te vinden
De twee vertrekken roepen de vraag op hoe goed kandidaten vooraf kunnen inschatten wat het raadslidmaatschap van hen vraagt.

“Er zijn genoeg leden die op de stemlijst willen, maar veel willen niet daadwerkelijk in de raad”, vertelt Robbe. “Dat was veertig jaar geleden wel anders, toen ik begon in de Amsterdamse politiek. Toen was het vechten om een plek in de raad.”

Volgens de fractievoorzitter is dit te verklaren. “Om een huishouden te kunnen onderhouden moet je tegenwoordig fulltime werken om de lasten te kunnen dragen. Dan blijft er weinig tijd over. Dat merken we niet alleen in de politiek, maar bijvoorbeeld ook bij sportverenigingen waar vrijwilligers nodig zijn.”

Lucas deelt die mening. “Je hebt veel overleg binnen je fractie, maar ook zelf veel voorbereiding. Dat vraagt behoorlijk wat tijd.” Hij spreekt gemiddeld van tussen de twaalf en vijftien uur per week.

Ook hij ziet hierbij een bredere ontwikkeling in de samenleving. Tot eerder dit jaar was Lucas voorzitter bij DOS ’46, waar hij dit zelf ondervond. “Het lukt vaak nog wel om mensen te vinden die af en toe willen helpen. Maar om iets structureels van mensen te vragen is lastiger. Daar is gewoon geen tijd meer voor.”

Raadslidmaatschap
Robbe vraagt zich af of het raadslidmaatschap in de huidige vorm nog wel volstaat. Zeker in een kleinere gemeente als Meppel is de vergoeding volgens hem te laag om voldoende tijd vrij te maken voor het raadswerk. Daardoor zijn raadsleden aangewezen op een ander inkomen.

“Niet dat raadsleden er rijk van moeten worden. Dat is niet wat ik bedoel. Maar door het werk in de raad beter te belonen, zorg je er ook voor dat er tijd en ruimte komt om een substantieel deel van de werkweek aan het raadswerk te besteden.”

Lucas vult aan: “Je moet mensen vinden die het echt voor hun passie en intrinsieke motivatie doen. Het zit voor mij en volgens mij voor meerdere raadsleden niet in de verdiensten. Maar ik deel wel de mening dat het goed zou zijn dat dit een keer tegen het licht wordt gehouden. Is het op deze manier wel toekomstbestendig? Dat vraag ik mij af.”

Op 5 november worden nieuwe raadsleden geïnstalleerd. Matthias Boekenstijn (28) gaat bij D66 de plek innemen van de vertrokken Kartal-de Leeuw.  Wie Van Oosten opvolgt bij de VVD, is nog niet bekend.