Jasper Stam al tien jaar beiaardier in Hoogeveen: “Hoop nog jaren door te gaan”

Iedere donderdag klinkt er live muziek vanuit het carillon van het raadhuis in Hoogeveen. Al tien jaar bespeelt beiaardier Jasper Stam uit Kampen de klokken tijdens de warenmarkt. Met klassieke muziek, verzoeknummers en seizoensgebonden melodieën zorgt hij voor afwisseling. Volgens Stam blijft de menselijke muzikaliteit onmisbaar, ondanks de opkomst van computergestuurde klokken.

Stam kwam ongeveer tien jaar geleden naar Hoogeveen nadat zijn voorganger naar Amerika emigreerde. “Hij vroeg of ik belangstelling had om hem op te volgen. Die belangstelling had ik zeker”, vertelt de beiaardier, die ook in zijn woonplaats Kampen speelt in de Nieuwe Toren.

Het verhaal gaat verder onder de video

Menselijke muzikaliteit
Iedere donderdag speelt Stam van 11.00 tot 12.15 uur live op het carillon. Buiten die tijden worden de klokken automatisch aangestuurd. Volgens hem zit het verschil vooral in de muzikale vrijheid.

“Een beiaardier kan variëren tussen hard en zacht en verschillende stukken spelen. Hoe goed een computer tegenwoordig ook is, die heeft niet de afwisseling en muzikaliteit die een mens erin kan stoppen.”

Bijzondere geschiedenis
Ook de geschiedenis maakt het instrument bijzonder. De klokken werden vlak voor de Tweede Wereldoorlog opgehangen, tijdens de oorlog weggehaald en overleefden die periode.

Het carillon van Hoogeveen heeft volgens Stam een eigen karakter. De kleinere klokken produceren hogere tonen dan die in Kampen. “Daardoor klinkt het allemaal vrolijk en licht.”

Afwisselend repertoire
Stam speelt het liefst klassieke muziek. Vooral componist Johann Sebastian Bach komt regelmatig voorbij. “Een beetje Bach staat eigenlijk iedere week wel op het programma.”

Daarnaast past hij zijn repertoire aan de tijd van het jaar aan. Rond Sinterklaas klinken bekende sinterklaasliedjes, gevolgd door kerstmuziek en later in het jaar paasliederen. Ook verzoeknummers van inwoners krijgen soms een plek.

Reacties van luisteraars bereiken hem meestal achteraf. “Soms spreek ik na afloop mensen die regelmatig luisteren. Ik heb ook weleens gevraagd of inwoners verzoeknummers wilden indienen. Daar kwamen reacties op.”

Spelen met de polsen
Het bespelen van een carillon vraagt volgens Stam vooral om techniek. Via een zogenoemd stokkenklavier brengt hij de klokken in beweging. Daarbij hoeft hij nauwelijks kracht te zetten.

“Als je het goed doet, maak je een kleine beweging met je pols. Wanneer je je armen hoog optilt en hard op de stokken slaat, kost dat veel meer energie. Met kleine bewegingen kun je soepel spelen en het lang volhouden.”

Stam heeft het naar zijn zin in Hoogeveen en hoopt nog jarenlang als beiaardier actief te blijven. “Als het lekker gaat en mooi klinkt, ben ik tevreden. Een beetje wind helpt daarbij. Dan gaat het geluid ook wat meer zingen.”