Stemgedrag steunmotie boeren loopt uiteen: onnavolgbaar of niet onlogisch?

De stikstofplannen van het kabinet maken veel los. Zeker op het platteland. In veel gemeentes kwamen moties op tafel om steun uit te spreken voor de boeren. Dat die voorstellen het in de regio makkelijk haalden, was vooraf wel uit te tekenen. Het stemgedrag van sommige partijen voorspellen is aanmerkelijk lastiger.

Het is een vraag die gemakkelijk op kan komen: waarom stemt PRO in De Wolden tegen de motie en in Staphorst en Meppel voor? En D66. Dat steunt de motie in De Wolden, maar in Meppel als enige niet. En dan is het voorstel nota bene een reactie op zorgen die ontstaan zijn vanwege een kamerbrief van D66-minister Jaimi van Essen.

Last of ruggespraak
Tijd voor een rondje langs de partijen. Want wie de afwegingen wil begrijpen, moet een aantal kanttekeningen in ogenschouw nemen. Lokale fracties werken onafhankelijk van elkaar en van de landelijke afdelingen. Handelen zonder last of ruggespraak, heet dat. “Sinds m’n aantreden in 2010 heb ik nog nooit instructies gehad vanuit Den Haag over hoe ik moet stemmen”, vertelt Albert Haar, D66-raadslid in De Wolden.

In de raadsvergadering van vorige week stemde Haar in met de motie die Gemeentebelangen indiende. Die motie roept het college op om de zorgen die leven in de samenleving mee te nemen naar de provinciale en landelijke politiek. “Dit gaat over de belangen van een belangrijk deel van onze inwoners. Dat raakt mij als bestuurder, daar moeten we aandacht voor hebben”, vindt Haar.

‘Motie heeft geen oordeel’
Lokaal kunnen de afwegingen dus anders uitvallen dan landelijk. “De Wolden is een plattelandsgemeente met veel agrarische bedrijven. Landelijk gezien is dat aandeel veel kleiner. En wat voor mij heel belangrijk was: de motie keurt geen landelijk beleid af en heeft daar geen oordeel over. Dat is de reden dat ik vóór stemde.”

De D66-afdeling in Meppel stemde tegen de motie die daar vorige week werd behandeld. Kanttekening twee: beide voorstellen gaan dan wel over hetzelfde onderwerp, maar zijn inhoudelijk niet exact gelijk. “Wij vinden de motie wat overdreven”, legt raadslid Bert Robbe uit. “De boeren krijgen al heel veel aandacht. Terwijl er meer zorgen zijn in de samenleving, waar minder aandacht voor is. En ook die zorgen zijn belangrijk.”

PRO tegen in De Wolden
Ook bij PRO verschillen de standpunten per gemeente. In De Wolden was de fractie van Wanda Offereins tegen. Lastig om te zeggen, gaf ze tijdens de vergadering al toe. “Omdat ik begaan ben met de mensen die het betreft. Een aantal zat in de zaal en sprak in. Het is niet zo dat ik de zorgen allemaal onzin vind.”

“De motie spreekt over streven naar oplossingen en het bieden van maatwerk. Daar kun je natuurlijk niet tegen zijn. Maar het stelt de belangen van de boer centraal. Terwijl een overheid de taak heeft om uit te zoomen”, vindt Offereins. “Het algemeen belang is dat het land van het stikstofslot gaat. Daar komt bij: als gemeente gaan we niet over dit beleid. En het maakt heus geen verschil of De Wolden de zorgen wel of niet agendeert.”

In Meppel stemde PRO wel met de motie in. Dat ging niet zonder de nodige discussie, aldus fractievoorzitter Lia Platel. “We hebben uiteindelijk vóór gestemd, omdat wij vinden dat we solidair moeten zijn. Solidair met de overheid dichtbij, dat vinden we belangrijk. Maar een stem voor deze motie zegt niets over hoe wij tegen het stikstofbeleid aankijken.”